Na een hete zomer lonkte de verfrissende natuur van de Auvergne, een streek die we al langer eens beter wilden leren kennen. Dus stapten we in de trein voor een weekje tussen vulkanen en bergen. Onze eerste bestemming: Terra Volcana, het gebied rond Riom, Volvic en Châtel-Guyon, in het departement Puy-de-Dôme. Dat is vernoemd naar de beroemde Puy de Dôme (1.465 meter), die met zijn opvallende antenne op de top tijdens onze reis steeds weer aan de horizon opdook. Deze berg is de hoogste van de Chaîne des Puys, de beroemde keten van ruim 80 vulkanen ten westen van Clermont-Ferrand.
Volcan de Lemptégy: binnenkijken in een vulkaan
Onze eerste stop is de Vulcan de Lemptégy, in de buurt van het waterstadje Volvic. Na de Tweede Wereldoorlog werd deze vulkaan een steengroeve en grotendeels uitgegraven. Lemptégy is daardoor misschien wel het beste startpunt voor een rondreis door de Auvergne, want hier bij Lemptégy krijg je letterlijk een dwarsdoorsnede van de vulkanische geschiedenis van de streek te zien. Terwijl we door de oude krater lopen, leren we over vulkaanbommen, schoorstenen, dijkgangen en vulkanische slakken (scories). Al luisterend nemen we ook absurd veel foto’s, want de plek heeft een intrigerende, bijna onaardse sfeer.
Wandelen op de Puys
Hup, wandelschoenen aan: de volgende dag gaan we in de benen. Veel toeristen kiezen voor de beroemde puy de Dôme, die je te voet of met een tandradtreintje kunt beklimmen. Maar wij kiezen voor een korte en minder bekende wandeling langs maar liefst twéé vulkanen: de Puys des Gouttes en Chopine (6 km). Minder druk en dubbelwinst: vanaf deze noordelijk gelegen toppen kijk je uit over de andere vulkanen van de keten, inclusief de Puy de Dôme.
Deze korte tocht blijkt een heel afwisselende wandeling: langs open velden waarboven roofvogels cirkelen, door een oud beukenbos, langs een kudde schapen met herder, naar de groene top met – inderdaad – een prachtig weids uitzicht. Na een klim van maar 170 hoogtemeters krijgen we al zo’n panoramische beloning. Typisch voor de Chaîne des Puys: de vulkaantoppen liggen hier als losse bergen in het landschap, waardoor je al snel indrukwekkende uitzichten hebt.
Twee jonge vulkanen
Ook tijdens deze wandeling ontdekken we meer over de oorsprong van het landschap. Net als de andere vulkanen van de keten zijn deze twee relatief jong: de Puy des Gouttes ontstond zo’n 30.000 jaar geleden en de Puy Chopine pas circa 10.000 jaar geleden. Onze wandelgids Didier, afkomstig uit een echte Michelin-familie (zoals zoveel Auvergnats rond Clermont-Ferrand), laat ons zien hoe de jongste vulkaan de vorm van de oudere heeft veranderd. In het bos lopen we door diepe geulen die tijdens de uitbarsting van de Puy Chopine in de flanken van zijn oudere buurman zijn ontstaan.
De vulkaantoppen liggen als losse bergen in het landschap, waardoor je – zonder lang klimmen – al snel indrukwekkende uitzichten hebt
Riom, een elegant provinciestadje
De volgende dag verruilen we natuur voor cultuur, met een bezoek aan Riom, een sierlijk provinciestadje midden in de laagvlakte van Limagne. Ooit was Riom de hoofdstad van de Auvergne, een rol die later werd overgenomen door het nabije Clermont-Ferrand. Nog altijd zetelt in Riom een belangrijk gerechtshof (Cour d’appel), wat het stadje een bourgeois uitstraling geeft. Ook de rijkdom uit het verleden is ook nog goed zichtbaar: het historische centrum heeft diverse prachtige herenhuizen en monumenten uit de renaissance en de eeuwen daarna.
Vulkaansteen en verborgen binnenplaatsen
Vanaf de 14e-eeuwse Tour de l’Horloge bekijken we het oude centrum eerst van bovenaf. Opvallend in Riom is het veelvuldig gebruik van donkere vulkaansteen, de lokale pierre de Volvic. Weer terug op de begane grond kijken we binnen in het Hôtel Guymoneau (12, rue de l’Horloge), recht tegenover de toren, waar je de voordeur kunt openduwen om een kijkje te nemen in de 16e-eeuwse binnenplaats. Ook het Hôtel de Ville (23 rue de l’Hôtel de Ville) heeft een prachtige renaissancebinnenplaats, met gewelfde galerijen en een bronzen kunstwerk van Rodin.
Kunst, winkels en een bijna zwarte kerk
Een andere leuke verrassing in Riom is het prachtige Musée Mandet. Je ziet er moderne (glas)kunst tussen de klassieke meubels van de 18e-eeuwse vertrekken: geslaagde combinatie! Ook kijken we – automatisch fluisterend – rond in de basilique Saint-Amable, die door de vulkaansteen bijna zwart lijkt vanbinnen. En we slenteren nog wat rond door de twee centrale winkelstraten – Rue de l’Hôtel de Ville en Rue du Commerce – langs diverse speciaalzaakjes en boetieks. Jammer dat het geen zaterdag is, want dan hadden we ook de zaterdagmarkt van Riom kunnen bezoeken. De moeite waard, verzekeren diverse locals ons.
Downton Abbey in de Auvergne
Na Riom ontdekken we het Domaine Royal de Randan, een voormalig koninklijk buitenhuis dat met zijn bakstenen aan een Engels landgoed à la Downton Abbey doet denken. Een verwoestende brand legde het kasteel in 1925 grotendeels in de as. Dankzij restauraties, waaronder een beschermend dak, straalt de ruïne nog altijd iets van zijn vroegere grandeur uit. In de aangrenzende gewelfde ruimtes, die ook toegang geven tot de bewaard gebleven familiekapel, bevinden zich de oude keukens (destijds heel modern!). Ook is hier de enorme jachtcollectie van Ferdinand d’Orléans te bewonderen, met honderden opgezette dieren in opvallende groepsopstellingen. Een tikje ongemakkelijk, maar ook fascinerend.
Massif du Sancy: hoger en ruiger
Voor de tweede helft van onze reis trekken we verder naar het zuidwesten, naar het Massif du Sancy. Ook dit gebergte is van vulkanische oorsprong, maar dan veel ouder, steiler en hoger. Met 1.885 meter is de Puy de Sancy zelfs de hoogste berg van het Centraal Massief. Je kunt er zelfs wintersporten: Super-Besse is een bekend skioord dat ’s zomers een mooie uitvalsbasis is voor bergwandelingen. De uitgestrekte grashellingen doen denken aan de Schotse Highlands én de Mongoolse steppen. En met een beetje geluk spot je hier onderweg marmotten (zoals wij!).
Het Massif du Sancy heeft ook een vulkanische oorsprong, maar het is veel ouder, steiler en ook hoger dan de Chaîne des Puys
Kunst midden in de natuur
Het Sancy-gebergte kenden we voor onze reis vooral van naam, door het kunstfestival Horizons Arts-Nature dat hier elke zomer plaatsvindt. Al 20 jaar nodigt het lokale toeristenbureau voor elke editie een tiental internationale kunstenaars uit om midden in de natuur grote kunstwerken te maken.
Een erg leuk initiatief, want om die werken te bewonderen moet je eerst een stukje wandelen. Vaak begint dat bij een geïmproviseerde parkeerplaats in een weiland, soms letterlijk naast de koeien. Vervolgens loop je 20 tot 40 minuten door de velden of een bos, tot je ergens op een mooie plek het kunstwerk ontdekt. Wat een leuk uitgangspunt voor een wandeling!
Lees ook: Horizons de Sancy, kunst tussen vulkanen en watervallen
Saint-Nectaire: niet alleen kaas
Na deze reuzekunst gaan we langs in Saint-Nectaire, een bescheiden plaatsje dat drie attracties blijkt te hebben. Naast de kaaswinkels met de beroemde lokale AOP-kaas is er een charmante romaanse kerk op een heuveltop: Notre-Dame du Mont Cornadore, beroemd door haar12e-eeuwse kapitelen met Bijbelse taferelen en verhalen over Sint-Nectaire.
En lager in het dorp wacht de grootste verrassing: Les Fontaines Pétrifiantes. In dit familiebedrijf maken ze al zeven generaties lang kunstvoorwerpen met behulp van warm, kalkrijk bronwater. Door mallen onder stromend water te plaatsen, ontstaan in 6 tot 14 maanden kunstwerken van kalkkristallen. Druipsteenkunst op maat!
Château de Murol en het middeleeuwse Besse
Een dag later lopen we met een glimlach rond bij Château de Murol, een imposant 14e-eeuws kasteel op een rots boven het gelijknamige dorp. We worden met humor ontvangen door een gekostumeerde gids, die ons meeneemt naar het jaar 1426, de tijd van kasteelheer Guillaume de Murol. Ook binnen krijg je een indruk van het middeleeuwse leven, met historische taferelen en schermen waarop personages hun verhaal vertellen.
Daarna rijden we naar het Lac Pavin, een bijna perfect rond vulkaanmeer, omringd door een bos. Je kunt via twee wandelpaden rond het meer lopen en van mooie uitzichten op het blauwgroene water profiteren.
De dag eindigt in Besse-et-Saint-Anastaisie, een voormalig handelsstadje dat veel van zijn middeleeuwse karakter heeft behouden, met een oude stadspoort, pleinen met fonteinen en huizen van donkere vulkaansteen met rode luiken. We zien er ook veel gezellige restaurants: leuke plek om lokale specialiteiten als saint-nectaire fondu (gesmolten saint-nectaire uit de oven) of truffade (foto) te proeven.
Vallée de Chaudefour: kwestbare natuur
Onze laatste dag brengt ons naar de Vallée de Chaudefour, een natuurgebied in een gletsjerdal aan de voet van de Puy de Sancy. Onze gids is Eric Vallé, de bevlogen natuurbeheerder die het gebied al 40 jaar onder zijn hoede heeft. Een wandelende encyclopedie! Bij elk plantje houdt hij stil om er met zijn wandelstok naar te wijzen. Hij kent niet alleen de naam en geneeskrachtige toepassingen, maar heeft bijna altijd ook een culinaire tip. Dit kruid is heerlijk bij rôti de bœuf, dat andere bij een gebraden kippetje!
Watervallen in een prachtig keteldal
Intussen lopen we langs grasland en door bos, langs watervallen en een bruisende, ijzerhoudende waterbron. Deze gletsjervallei eindigt in een keteldal, omringd door steile bergwanden en hoge kammen. Door de grote hoogteverschillen is de natuur van Chaudefour zeer gevarieerd, met onder meer zeldzame vlinders en gemzen op de hoge hellingen. Een uniek gebied dat helaas al flink onder druk staat door de klimaatverandering, vertelt Eric, die binnenkort met pensioen gaat, zichtbar bezorgd. Veel diersoorten leven nu al op hogere plekken dan voorheen, omdat de planten die ze eten ook naar boven verschuiven, naar koelere plekken. En sinds kort worden hier zelfs gieren gespot, die vanuit het warmere zuiden komen aanwaaien.
De charme van de Puy-de-Dôme
Ook zonder Eric kun je deze mooie Vallée de Chaudefour op eigen kracht gaan ontdekken, dankzij diverse bewegwijzerde wandelingen door de vallei. Waarvan de pittigste in een tocht van gemiddeld 6 uur bovenover de bergkammen voert, terwijl de eenvoudigste je in 1,5 uur ook naar het hart van dit mooie dal én terug brengt.
En precies dàt blijkt een de belangrijkste gemene deler te zijn van onze reis door de Puy-de-Dôme: indrukwekkende landschappen die verrassend toegankelijk zijn. Tel daar de leuke culturele ontdekkingen bij op en het gebrek aan toeristendrukte en je hebt een heel veelzijdig gebied, met een ontspannen sfeer en veel frisse lucht, waar wij absoluut nog vaak willen terugkomen!
Meer info over het Terra Volcana: www.terravolcana.com
Meer info over het Massif du Sancy: www.sancy.com
Praktisch
Overnachten in de Puy-de-Dôme
De Auvergne is bovenal een natuurbestemming, waar buitenactiviteiten centraal staan. Het aanbod van accommodaties is hier eerder authentiek dan mondain of hip, met veel gîtes, chambres d’hôtes en betaalbare vakantieverblijven. We raden vooral aan om iets te zoeken in de omgeving van Riom, Volvic, Murol en Besse-et-Saint-Anastaisie. Kampeerders kunnen terecht bij het Lac Chambon (met strandjes) of langs de rivier in de Gorges de la Sioule. Voor gezinnen zijn er in Super-Besse ook betaalbare appartementen en chalets.
Hieronder een paar charmeadresjes die we onderweg verzamelden. Alleen bij de eerste twee hebben we zelf overnacht.
Lodges van Lemptégy (Saint-Ours)
Mooie recente en comfortabele houten lodges voor 2-6 personen in het groen, direct naast de rand van de Vulcan de Lemptégy. Meer info
B&B Les Ombelles (Volvic)
Mooie eenvoudige en duurzame chambre d’hôtes voor wandelaars, van de Stéphanie (rechts op foto) en haar gezin. Heerlijk vers ontbijt en dicht bij veel wandelpaden waaronder de GR 441 (Tour de Puys). Meer info
Gîte Holiday Home LOTT Murol (Murol)
In het dal onder het prachtige kasteel van Murol, vind je dit mooie vakantiehuis op de oever van het riviertje dat door het dorp stroomt. De Nederlandse eigenaren hebben het van alle gemakken voorzien! Meer info
B&B Château de Bourrassol (omgeving Riom)
In Ménétrol, een dorpje net ten zuiden van Riom, vind je deze chambre d’hôtes in een groot landhuis. Artistiek ingerichte kamers, fijne landelijke sfeer. Meer info
Hoe kom je er?
Vanuit Parijs-Bercy rijden rechtstreekse Intercités-treinen naar Riom-Châtel-Guyon en Clermont-Ferrand (circa 3,5 uur). Om beide gebieden (Terra Vulcana en het Massif du Sancy) te verkennen, is een huurauto wel aan te raden. Kom je met je eigen auto, reken dan op ongeveer 900 km vanaf Utrecht naar Clermont-Ferrand, zo’n 9 uur rijden zonder lange pauzes.
Geen reacties