Aflevering 1 – De kunst van een slim samengesteld menu
Een mooi Frans driegangendiner op tafel zetten en zelf ontspannen van de avond genieten. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Op Domaine La Barbe, ons vakantiedomein in de Gers, verzorg ik regelmatig tables d’hôtes voor 6 tot 30 personen, waarbij ik zoveel mogelijk met lokale producten kook. Daarnaast organiseren we kookworkshopweken met als thema Cuisiner Sans Souci. Tijdens die diners en workshops heb ik ervaren dat lekker koken en ontspannen koken niet vanzelfsprekend samengaan. Het geheim zit vaak niet in de recepten, maar in de manier waarop je het koken organiseert.
Die ervaringen deel ik graag in deze artikelenserie ‘Frans koken zonder stress’. In vier afleveringen neem ik je mee van het samenstellen van een goed driegangenmenu, via de voorbereiding en planning, tot het moment waarop je alles op tafel zet. Zonder dat je zelf de hele avond in de keuken staat. In deze eerste aflevering: waarom het belangrijk is dat je een slim menu kiest!


Drie lekkere gerechten maken nog geen goed menu
Je hebt vrienden uitgenodigd voor een diner. Drie mooie gerechten uitgezocht, boodschappen gedaan en de tafel feestelijk gedekt. Alles lijkt onder controle. Tot je ontdekt dat je vlees een dag gemarineerd moest worden, de aardappelen nog in de oven moeten, de saus aandacht vraagt en het voorgerecht eigenlijk al op tafel had moeten staan. Herkenbaar? Voor mij in ieder geval wel.
Toen ik begon met het verzorgen van tables d’hôtes, ging het samenstellen van een menu heel anders dan tegenwoordig. Ik bladerde door mijn kookboeken tot ik een voorgerecht tegenkwam waarvan ik dacht: dát lijkt me heerlijk! Vervolgens zocht ik een mooi hoofdgerecht en een dessert. Drie heerlijke gerechten dus, maar of ze qua smaak en bereiding bij elkaar pasten? Daar had ik nauwelijks over nagedacht.
Soms bleek een belangrijk ingrediënt niet verkrijgbaar of was de kwaliteit niet goed genoeg. De grootste uitdagingen ontstonden echter in de keuken. Verschillende gerechten moesten tegelijk de oven in, of ik had meer pitten nodig dan mijn fornuis telde. Het eten was prima, maar ik stond veel te lang in de keuken terwijl mijn gasten gezellig aan tafel zaten. Dat moest anders.
Begin bij het hoofdgerecht
Tegenwoordig begin ik vrijwel altijd met het hoofdgerecht en bouw ik daar de rest van het menu omheen. Vlees, vis of vegetarisch? Welke groenten en bijgerechten passen erbij? Wat is verkrijgbaar? En vooral: hoeveel aandacht vraagt het gerecht vlak voor het serveren?
Pas daarna kies ik het voorgerecht en het dessert. Natuurlijk let ik op de smaken, probeer ik herhaling van ingrediënten te voorkomen en zoek ik afwisseling tussen lichte en wat rijkere gerechten. Maar minstens zo belangrijk is de verdeling van het werk.
Een ingewikkeld hoofdgerecht hoeft geen probleem te zijn als het voorgerecht grotendeels klaarstaat en het dessert al eerder is gemaakt. Andersom past een bewerkelijk voorgerecht prima bij een hoofdgerecht dat nauwelijks aandacht vraagt. Het gaat dus niet om drie eenvoudige gerechten, maar om gerechten die elkaar ook in de keuken aanvullen.

Een voorbeeld uit mijn eigen keuken
Neem een menu dat ik graag serveer: warme bladerdeegtaartjes met geitenkaasmousse en gegrilde paprika, gevolgd door magret de canard à l’orange met aardappelgratin en gesmoorde witlof met tijm. Als afsluiting een klassieke crème brûlée.
Dat klinkt als behoorlijk wat werk, maar met een goede voorbereiding valt het reuze mee. De crème brûlée maak ik de dag ervoor. Ook de sinaasappelsaus en aardappelgratin bereid ik grotendeels voor. De witlof, waarvan de lichte bitterheid mooi past bij de eend en sinaasappelsaus, stoof ik eerder op de dag in boter met wat tijm. Het bladerdeeg bak ik voor; de geitenkaasmousse en paprika staan klaar.
Vlak voor het voorgerecht gaan de samengestelde taartjes de oven in. Zodra ze op tafel staan, gaat de voorgegaarde gratin erin. Terwijl we van het voorgerecht genieten, wordt de gratin verder afgebakken en krijgt hij een goudbruin korstje.
Daarna laat ik de gratin rusten, bak ik de eendenborst en werk ik de saus af. De witlof hoeft alleen nog zachtjes opgewarmd te worden. Voor de crème brûlée karamelliseer ik vlak voor het serveren het suikerlaagje. Zo komen drie mooie gangen op tafel zonder dat ik de hele avond in de keuken hoef te staan.

Begin een week van tevoren
Een goed samengesteld menu is de eerste stap. Maar zelfs het mooiste menu kan voor verrassingen zorgen als je te laat ontdekt wat er bij de bereiding komt kijken. Tijdens onze kookworkshopweken merk ik dat deelnemers meestal prima kunnen koken. De uitdaging zit vooral in het overzicht houden en de juiste volgorde bepalen.
Daarom geef ik altijd hetzelfde advies: begin een week van tevoren. Niet met koken, maar met nadenken. Lees alle recepten helemaal door. Misschien moet iets een dag marineren, heb je een bijzondere pan nodig of is een ingrediënt lastig verkrijgbaar. Denk ook aan de rest van de avond. Welke wijn schenk je? Hoe dek je de tafel? Wil je nog bloemen kopen? Als je dat allemaal vooraf regelt, wordt de voorbereiding een stuk plezieriger.
Het genieten begint vóór het koken
Voor mij is een diner pas echt geslaagd als niet alleen mijn gasten genieten, maar ik zelf ook rustig kan aanschuiven, een glas wijn kan drinken en deel kan uitmaken van de avond. Dat lukt niet altijd vanzelf. Maar hoe beter ik mijn menu en voorbereiding organiseer, hoe meer tijd ik voor mijn gasten heb. En daar gaat het uiteindelijk om.


In de volgende aflevering laat ik zien hoe een goede mise-en-place rust en overzicht in je keuken brengt.
Zelf aan de slag?
Bij dit artikel horen twee PDF’s. Eén met 7 praktische tips & 3 Franse voorbeeldmenu’s en één met de recepten van het 1e voorbeeldmenu (maar nog zonder de uitgebreide werkbeschrijving). Zo zou je al kunnen beginnen met het voorbeelddiner, al is het verstandiger om nog even te wachten op de volgende afleveringen. Want dan geven we je dé handleiding om dit menu zonder stress te bereiden en te serveren!
PDF LES 1 – Tips & voorbeeldmenu’s
PDF LES 1 – Recepten

De volgende aflevering is op xxxxx
DIT KADER MOETEN WE NOG AANPASSEN

Geen reacties